czasomierze

Nad czas stracony nic bardziej nie boli.

Słownik

Analogowy – zegarek pokazujący czas lub inną informację za pomocą tarczy i wskazówek.

Antymagnetyczny – zegarek zabezpieczony przed wpływem magnetyzmu ziemskiego; powinien być zgodny ze standardami ISO. Historycznie przyjętym sposobem określenia zegarka „antimagnetic”, jest użycie metalu niemagnetycznego do wykonania sprężyny włosowej zegarka.

Białe złoto – stop 24 karatowego żółtego złota z niklem. Materiał używany do produkcji kopert luksusowych zegarków i bransolet.

Chronograf – zegarek analogowy (wskazówkowy) z wbudowanym stoperem. Najprościej mówiąc, model z chronografem to zegarek, który oprócz wskazań czasu, ma dodatkową wskazówkę sekundową, pozwalającą mierzyć krótkie odcinki czasowe. Czyli chronograf to nic innego jak zegarek z funkcją stopera. Znakiem rozpoznawczym współczesnych chronografów są przyciski znajdujące się z boku koperty i małe, dodatkowe tarcze na tarczy głównej. Kiedy poruszająca się po tarczy głównej wskazówka sekundowa wykona obrót o 360 stopni, wskazówka minutowa automatycznie zmienia swoje położenie o jedną pozycję. Uruchomienie przycisku odpowiedzialnego za powrót do pozycji zero powoduje, że wszystkie wskazówki ponownie znajdą się w pozycji wyjściowej.

Chronometr – zegarek mechaniczny, który uzyskał certyfikat Szwajcarskiego Centrum Certyfikacji na dokładność chodu; badanie trwa 15 dni i odbywa się w pięciu położeniach zegarka, w co najmniej trzech zakresach temperatur oraz w kilku zakresach naciągnięcia sprężyny (25%, 50%, 75% i 100%). Łącznie powstaje w ten sposób kilkaset punktów pomiarowych. Po wykonaniu pomiarów obliczane jest odchylenie wypadkowe. Aby zegarek uzyskał atest, dokładność chodu musi mieścić się w zakresie od -2 do +8 sekund na dobę. Uzyskanie przez mechanizm zegara certyfikatu C.O.S.C. upoważnia producenta do umieszczania na nim oznaczenia Chronometer.

COSC – certyfikat dokładności chodu zegarka, a właściwie skrót nazwy Szwajcarskiego Instytutu Testów Chronometrycznych; powołany w roku 1973 Instytut, z siedzibą w La-Chaux-des-Fonds, uprawniony jest do przeprowadzania badań i wydawania świadectw dla mechanizmów o wyjątkowej precyzji.

Datownik – okienka wskaźnika dnia miesiąca, a niekiedy miesiąca lub dnia tygodnia.

Ébauche – określenie używane w odniesieniu do niekompletnych mechanizmów, nieposiadających wychwytu, balansu, włosa lub sprężyny napędowej.

ETA – ETA s.a. Fabriques d’Ebauches, największy szwajcarski producent mechanizmów zegarkowych należący do grupy Swatch, zaopatrujący ogromną większość wytwórców zegarków w gotowe mechanizmy lub tzw. ébauche – mechanizmy niekompletne, przygotowane do zainstalowania wychwytu, sprężyny głównej i osi balansu.

FHS – Federacja Stowarzyszeń Zegarmistrzowskich, wiodące stowarzyszenie handlowe zrzeszające szwajcarskich wytwórców zegarków.

Filarki – słupki pomiędzy płytami mechanizmu.

Funkcja GMT – funkcja umożliwiająca równoczesne śledzenie czasu w drugiej strefie czasowej.

Jumping hour – odczyt godziny możliwy dzięki umieszczeniu na tarczy zegarka dodatkowego okienka, na którym pokazywane są cyfry, oznaczające aktualną godzinę.

Kaboszon – dekoracyjny kamień szlachetny osadzony w główce naciągowej.

Kaliber – określenie rozmiaru mechanizmu, zazwyczaj wyrażane w liniach paryskich (1 linia paryska = 2,256 mm); często stosowane przez wytwórców zegarków jako symbol danego mechanizmu.

Kamienie – stosowane jako łożyska w celu zmniejszenia zużycia w miejscach największego tarcia w mechanizmie; w zegarkach mechanicznych jest ich zazwyczaj 17-18. Dawniej używano naturalnych rubinów, obecnie stosuje się kamienie syntetyczne.

Karat – miara zawartości czystego metalu szlachetnego w stopie. Czyste złoto ma 24 karaty. Złoto 18-karatowe jest najczęściej używane do produkcji najwyższej jakości kopert do zegarków.

Koło wychwytowe – koło współpracujące z wychwytem, jego ruch obrotowy jest cyklicznie powstrzymywany przez wychwyt, a przerwy te zliczane są przez przekładnię mechanizmu chodu i zamieniane na wskazania czasu.

Kontrolowany przez radio zegarek – [ang. radio controlled] zegarek kwarcowy odbierający sygnał radiowy transmitowany z niezwykle dokładnego zegara atomowego i używający tego sygnału do korekty pokazywanego czasu.

Kwarc – minerał, dwutlenek krzemu SiO2; jego krystaliczna postać wykorzystywana jest do wykonywania rezonatorów kwarcowych drgających pod wpływem zmiennego pola elektrycznego.

Luneta – pierścień okalający szkło zegarka i mocowany do koperty. Współcześnie jest to często pierścień obrotowy, zawierający rozmaite skale, umożliwiające np. odczyt drugiej strefy czasowej, prędkości pojazdu, itd., w zależności od typu zegarka.

Macica perłowa – materiał z naturalnej masy perłowej, służący do wykonywania kunsztownych zdobień. W zegarmistrzostwie używany do produkcji lub uszlachetnienia tarcz zegarków.

Mostek – metalowy element szkieletu mechanizmu z otworami łożyskowymi, osadzony na płycie w dwóch miejscach, łożyskujący bębny napędowe i osie kół zębatych.

Repetier (ang. repeater) – mechanizm umożliwiający zegarowi sygnalizację dźwiękową  (bicie)  aktualnej godziny lub kwadransa.

Rezerwa chodu – w ten sposób określany jest czas pracy zegarka mechanicznego, począwszy od jego nakręcenia, aż do całkowitego zatrzymania mechanizmu zegarka. Dobre zegarki mają specjalne wskaźniki, które informują na ile starczy energii i jak długo będzie działał zegarek.

Rotomat – praktyczne urządzenie do automatycznego nakręcania zegarka mechanicznego, działające na zasadzie nieustannego wprowadzania w ruch jego mechanizmu. Zegarki mechaniczne mają określoną rezerwę chodu, dlatego też nienoszony model najlepiej przechowywać w rotomacie, by zapobiec całkowitemu zatrzymaniu się zegarka.

Różowe złoto – 24-karatowe żółte złoto z domieszką mosiądzu, popularny surowiec, z uwagi na ciekawy kolor, do produkcji kopert i bransoletek luksusowych zegarków.

Tourbillon – w zegarach mechanicznych jest to urządzenie mające na celu zwiększenie precyzji chodu zegarka poprzez niwelowanie wpływu grawitacji na mechanizm balansu.  Zazwyczaj tourbillony dokonują pełnego obrotu wokół swojej osi w ciągu 60 sekund. Ze względu na duży stopień komplikacji tego mechanizmu, stosuje się go jedynie w luksusowych, a co za tym idzie, niezmiernie drogich zegarkach. Mechanizm tourbillonu często jest w zegarkach specjalnie eksponowany, gdyż sam jego ruch pełni rolę wskazówki sekundowej, poza tym jasno informuje patrzącego, że zegarek wyposażony jest właśnie w takie prestiżowe urządzenie. Bywają tourbillony wykonujące obroty w więcej niż jednej osi.

Wieczny kalendarz – mechanizm kalendarza przystosowujący się automatycznie do zmiennej liczby dni w miesiącu oraz lat przestępnych; zapewnia nieprzerwaną pracę aż do 28 lutego 2100 roku.

Wodoszczelność zegarków (WR) – pojęcie oznaczające odporność zegarka na ciśnienie mierzone w atmosferach (atm), albo na dopuszczalne zanurzenie na określoną głębokość mierzoną w metrach (m). Należy pamiętać, że aby przeliczyć liczbę atmosfer na metry, należy ją pomnożyć przez 10. Klasy wodoszczelności :

  • WR/30M – tylko lekkie zachlapanie
  • 50M – można się kąpać pod prysznicem, zanurzyć rękę w wodzie.
  • 100M – można pływać, a nawet nurkować z rurką
  • 200M – można nurkować z butlą

Wskaźnik rezerwy chodu (power reserve indicator) – wskazówka lub okienko pokazujące liczbę godzin pracy zegarka mechanicznego, jaka pozostała do czasu jego zatrzymania.

Wychwyt – zasadnicza część zegarka, przekazuje regulatorowi chodu energię mechaniczną od przekładni, jednocześnie powstrzymuje jej ruch obrotowy i umożliwia zliczenie wahnięć regulatora.

Wychwyt swobodny kotwicy – wychwyt stosowany przede wszystkim w mechanicznych zegarkach podróżnych i zegarkach naręcznych, wynaleziony w 1759 roku przez Thomasa Mudge`a.

Zegarek roskopfa – zegarek mechaniczny o uproszczonej konstrukcji wynaleziony przez G.F.Roskopfa w roku 1866, pierwszy tani zegarek.

Zębnik – małe koło zębate.

Żółte złoto – czyste 24 karatowe złoto. Stopy z innymi metalami mogą zmieniać jego kolor: patrz białe złoto, różowe złoto.

Żółty metal – określenie stosowane wyłącznie w Wielkiej Brytanii, gdzie prawo zabrania używania w odniesieniu dozegarków dwukolorowych zwrotu „ze złota i stali”, zegarki takie określa się z „żółtego metalu i stali”.


1 komentarz

  1. […] Słownik […]

    Pingback - autor: Zegarek dla podróżników « czasomierze | 28 Marzec 2011


%d bloggers like this: